Trong  dịp du ngọan  viếng  chùa rằm tháng giêng  mấy  năm trước, tôi có ghé đến thăm thành phố Thượng Hải , một  thành  phố nổi  tiếng của Trung  Quốc , ghi lại vài cảm nghĩ và vài tấm ảnh của chuyến đi , chia sẻ với các bạn  . . .

Thượng Hải trước đây chì là một làng chài nhỏ, đa số dân  là người Hán, còn lại là người Hồi và các dân tộc khác  .  Cư dân địa  phương nói tiếng Thượng Hải ,  nhưng  phần lớn thanh niên đều nói  được  tiếng  Quan Thọai . Thượng Hải tiếng Quan Thọai đọc là Shăng hải, có thời gian là thành phố của  tội phạm do hội Tam Hòang khống chế vào những năm 1850-1853 . Nhưng ngày nay, khi nhìn thấy Thượng Hải, dễ thấy ngay sự phát triển nhanh chóng của nước Tàu , từ những mãnh ruộng trồng rau với năng suất không cao, Phố Đông Thượng Hải trở nên một khu vực sầm uất, thịnh vượng được ví von là "một quần thể nhỏ về một Trung Quốc cận đại" ,  nơi hội tụ những thành tựu của công cuộc cải cách , mở cửa  phát triển  công nghiệp hiện đại và những công trình kiến trúc mang tính biểu tượng .


Thượng Hải
(Bên sông Hòang Phố- Thượng Hải , ảnh do Nguyễn trí Mẫn chụp )

Trước cuộc  "đại đô thị hóa " nhiều cư dân đía phương  buôn bán nhỏ lẻ , nhiều  xí nghiệp bé ..phải dần đóng cửa , công nhân  không  thạo nghề  phải  tản  ra  vùng xa  sinh sống . Những khu nhà tập thể cũ kỹ cuối cùng được xây từ thế kỹ 20 đang được dần xóa bỏ, chuẩn bị cho triển lãm Expo 2010 , được nhiếp ảnh gia Howard French ghi lại  ( tham khảo : http://bbc.co.uk/vietnamese/picture/2009/07/090714_oldShanghai.shtml ) Hiện nay chính quyền Thượng Hải ra sức chỉnh trang thành phố hy vọng đón được nhiều khách cho kỳ Expo 2010 , nên các bảng hiệu có tiếng Anh "nửa nạc, nửa mỡ" được chú trọng đặc biệt ...Người ta gọi đây là Chinglish giống như Singalish mà Thủ tướng đảo quốc Sư tử biển từng nhắc nhở cư dân Singapore . Thỉnh thoảng trong các cơ quan , khách sạn , nhà hàng ở Thượng Hải bạn có thể gặp các biển báo như : " hãy va đầu cẩn thận ",  " if you are stolen. call the police at once" . Người ta cho rằng , đây là do "các phần mềm dịch tự động " gây ra , nhưng dù sao khi đọc dòng chữ  " vui lòng để lại các giá trị của bạn ở bàn trước " thì thật buồn cười
Trong cuộc Chiến tranh nha phiến lần thứ I ,  Anh  đã chiếm giữ Thượng Hải rồi kết thúc bằng hòa ước Nam Kinh 1842  .  Di sản  để lại là các  khu phố dành  riêng cho cư dân phương Tây trú ngụ, dọc bên sông Hòang Phố . Người ta cho rằng, tên " Hòang Phố " bắt  đầu  từ thời Chiến Quốc . Xuân Thân Quân Hòang Yết là một trong  "tứ quân tử " nổi tiếng thời Chiến Quốc, là một đại thần nước Sở có nhiều công lao nên được Sở Khảo Liệt  phong cho dãi  đất Tô Châu  , sau đó  ông sửa  sang cung điện và cho đào sông Tùng giang ở Thượng Hải .  Hạ lưu sông  Tùng Giang được đặt  tên ông là Hòang Yết Phố  ( bến Hòang Yết ) , dân dần tên gọi này chệch đi biến thành Hòang Phố giang ( sông Hòang Phố)  . Khi bước đến bờ sông Thượng Hải, nhìn những công trình nhà  phố xây mới ,  không còn chút dáng dấp Trung Quốc , đậm kiểu cách phương Tây  . Đến Bến Thượng Hải lại nhớ đến bài hát nổi tiếng  "bến Thượng Hải" .


Bến Thượng Hải
(Bến Thượng Hải , ảnh do Nguyễn Trí Mẫn chụp )


Sừng sững trên bờ, tháp truyên hình Minh Châu Đông Phương (Oriental Pearl Tower ) cao 500m với nhà hàng quay  ,  là  tháp  cao  thứ 3 trên  thế  giới  ( sau tháp truyền hình Toronto -Canada và Moscow _Nga ) Tháp này được Jiahuan Cheng của Cty Shanghai Modern Architectural Design Co.Ltd thiết kế,  khởi công năm 1991 và hòan thành năm 1995 .

Tháp truyền hình Minh Châu
(Tháp Truyền hình Đông Phương Minh Châu, Thượng Hải, ảnh do Nguyễn Trí  Mẫn chụp )

Khủng hỏang  tài chính Châu Á năm 1990 cũng làm Thượng Hải lao đao,  làm đình trệ việc xây dựng tòa nhà Trung tâm tài chính Thượng hải   - Shanghai World Finacial Center được khởi công vào năm 1997 ,  mãi đến năm 2008 mới hòan tất ! Tòa nhà do Cty Kohn Pedersen Fox thiết kế cao 101 tầng , nhìn xuống thấy rõ quảng trường quốc tế Shimao, khu vực mua sắm "thượng vàng hạ cám" .


Trung Tâm tài chính Thượng Hải
(Trung tâm Tài chính Thượng Hải, ảnh do Nguyễn Trí Mẫn chụp )

Trung Quốc nói chung, Thượng Hải nói riêng đúng là thiên đường mua sắm hàng "nhái" nổi tiếng . Các nhãn hiệu lừng  danh trên thế giới hầu  như đều có mặt  trong các siêu thị khổng lồ ở đây  .  Từ  trung  tâm Thượng Hải chỉ cần 4 USD  chui  vào một tàu điện  "cỡ nhỏ"  là  bạn có thể chu du khắp khu phố Đông ,  tôi  đang lang thang ngắm cửa hàng  chính hãng Rolex  thì bị ngay  mấy tên  thanh  niên cò mồi kéo xềnh xệch vào một gian hàng cạnh đấy  .  Bề ngòai,  cửa khép hờ, trang trí hàng hóa lơ thơ .... nhưng khi vào trong , cả một rừng hàng giả, hàng nhái đũ hãng nổi tiếng...


Phố Đông Thượng Hải
(Phố Đông, Thượng Hải , ảnh do Nguyễn Trí Mẫn chụp )

Đồng hồ Longines cáu cạnh, chỉ giá 4 USD !  Công nghệ làm giả của người Tàu đạt đến mức siêu hạng, họ làm giống đến cả  các chi tiết bên trong đồng hồ  . Mở nắp đồng hồ ra , đố mà phân biệt nổi ...Gian hàng hóa cho phụ nữ ,  ôi phong  phú  vô kể , quần áo, son phần, giày dép... đều là tên Hãng nổi tiếng cả !! Chỉ khỏang 400.000  VND bạn có thể mua một túi xách da xịn , người ta kể rằng có người đem vê Sàigòn xài, đến lúc hư dây  kéo đem đến đại lý của hãng ở Sàigon để sửa ,  nhân viên vẫn cứ "bảo hành " mà  không hề phát hiện " được túi xách này là hàng nhái made in China !! Có lẻ đã qua rồi , mấy anh  Nhật  sản xuất  hàng  với giá nhân công "rẻ hơn " nhân công ở Mỹ, nên hàng cao cấp của  Nhật cướp mất thị trường của Mỹ... rồi tình hình thay đổi , anh Hàn  Quốc lại sản xuất  "rẻ hơn"  anh nhân công ở Nhật ... đến nay thì anh Tàu "ôm hết" cả hàng thật lẫn hàng giả !!

Hiện nay, Trung Quốc là "công xưởng của Thế Giới ",các Hãng lớn đều tranh thủ thị trường đông dân khổng lồ này ,  lại thêm  "giá nhân công bèo " nền hàng Trung Quốc đi vào các siêu thị lớn , nhỏ khắp Thế giới..thế mà có vừa đâu , lại thêm hàng giả, hàng nhái nên những nước ở gần lãnh cú nặng nhất !!


Cao ốc ở Thượng Hải
(Phố Đông Thượng Hải, ảnh do Nguyễn trí Mẫn chụp )


Đêm Thượng Hải  lấp lánh ánh đèn , hấp  dẫn vô cùng với  muôn vàn chỗ  giải trí hấp dẫn, chỉ cần chui vào Tourist Tunnel ,  bạn sẽ được chào đón bằng một lọat trình chiếu laser mô phỏng thiên đường và địa ngục. Nhiều đòan thanh niên lượn lờ mua sắm trong các siêu thị với quần áo à la mode, từ màu tóc đến dày dép hòan  tòan  khác  xa  với trang phục cổ truyền .  Cách đi bộ nhanh, cuống quýt ở Phố Đông  "y chang " như những cư dân ở Singapore, hối hả trên hai tay  lủng liểng túi xách hàng mới mua sắm . Theo thống kê của tố chức Hurun Report về người giàu nhất Trung Quốc năm 2009 ,  cư dân Thượng Hải đứng thứ nhì Trung Quốc với số lượng 116.000 triệu phú và 7.000 tỉ phú (Nhân dân tệ) , đứng thứ nhất là cư dân ở Bắc Kinh. Người giàu ở Trung Quốc hiện nay muốn họ thuộc tầng lớp thượng lưu chứ không đơn giản là một kẻ nhiều tiền lắm của , thế cho nên các khu cao ốc sang trọng bên sông Hòang Phố tiếp tục vươn cao cùng các khu " liên hợp siêu thị " bán đủ lọai hàng cao cấp . Cư dân " thượng tầng" ở Thượng Hải chọn hàng hiệu Cartier chứ  ít quan  tâm đến Louis Vuitton , chồng  thì lái Mercedes Benz  R500 ,  vợ vi  vu với chiếc  BMW cùng với trang sức  và đồng hồ  nạm kim cương  Bulgary .  Nhưng ra xa một tí , đến vùng ngọai ô , người dân vẫn cọc cạch  chiếc xe đạp cũ , cũng gánh phân  tươi bón cây  bên  những căn nhà tranh , khói  rơm  bay mịt mù lên cao , co ro trong chiếc áo lạnh sờn rách vai...  cái  hình ảnh trái  ngược đến không ngờ , chỉ cách 30 phút xe chạy  thôi là đã vậy . Có lẻ nhờ các cú "đại nhảy vọt " Trung Quốc phát triển nhanh ... trên những con số báo cáo tăng trưởng GDP cao hàng năm , chứ nếu thấp hơn nữa thì làm sao đáp ứng được tỉ lệ tăng dân số cơ học , tỉ lệ " thiếu việc làm " hàng năm . ..

Bỗng dưng cũng ngán ngẫm khi đọc báo thấy tin " hàng nữ trang chế tác của Việt Nam "đang bị hàng Trung Quốc cạnh tranh với giá rẻ hơn , tòan cầu hóa mà , ai yếu thì chết . . .

Nguyễn Trí Mẫn