Trang thông tin liên lạc của cựu Giáo Sư và học sinh Trung Học Cường Để Qui Nhơn

Trang Facebook của cuongde.org

  • hinhCu 1200
  • CD4 1200
  • NhaGiuXe1200
  • DaiThinhDuong1200

Bình Định

Lễ Hội Ngày Xuân

Nguồn: Ðặc san QUANG TRUNG & TÂY SƠN Xuân Canh Thìn 2000

Ở Bình Ðịnh ngoài lễ hội Tế Ông nhằm mồng 10 tháng năm âm lịch và lễ hội Ðổ Giàn vào rằm tháng 7 hàng năm, các lễ hội khác đều được tổ chức trong mùa xuân, nhiều nhất vào dịp Tết Nguyên đán.

Những ngày cuối năm, 23 và 28 tháng chạp người ta rủ nhau mua sắm ở phiên chợ Tết Gò Chàm, sang ngày mồng 1 và 2 đầu năm dân chúng có lệ xuất hành gặp nhau ở hội tết Chợ Gò, rồi mồng 5 tết hẹn nhau về Phú Phong dự lễ hội Ðống Ða. Sau ngày khai hạ, tại thành Bình Ðịnh có hội Hát Xuân kéo dài hai ngày hai đêm, đến mồng 10 tháng giêng, và mồng 6 tháng 3 có lễ hội Cầu Ngư. Và ngay cả đồng bào Thượng cũng đóng góp mừng xuân với lễ hội Ðâm Trâu được tổ chức hàng năm tại các buôn làng vùng Vĩnh Thạnh (1).

Xem tiếp...

Ca Dao Bình Định (2)

Nguồn: Giai Phẩm TÂY SƠN Xuân Canh Thìn 2000

Bình Ðịnh nổi tiếng không những có anh hùng Quang Trung Ðại đế Nguyễn Huệ bách chiến bách thắng phá tan quân Thanh ở phía Bắc, đánh bại quân Xiêm ở phía Nam, Bình Ðịnh còn là một địa danh nổi tiếng khắp nước Việt nam về võ thuật mà ngay cả đàn bà, con gái vẫn biết côn, quyền qua câu ca dao:

Ai về Bình định mà coi
Con gái Bình Ðịnh cầm roi đi quyền.

Xem tiếp...

Võ Học Bình Định

Nguồn: Giai phẩm Xuân TÂY SƠN Mậu Dần 1998


Mảng vui Hương Thủy, Ngự Bình
Ai vô Bình Ðịnh với mình thì vô
Chẳng lịch bằng đất kinh đô
Nhưng Bình định không đồng khô cỏ cháy
Ba dòng sông chảy
Bảy dãy non cao
Biển Ðông sóng vỗ dạt dào
Tháp xưa làm bút ghi tiếng anh hào vào mây xanh...

Xem tiếp...

Nhạc Võ Tây Sơn

Nguồn: Ðặc san QUANG TRUNG & TÂY SƠN Xuân Canh Thìn 2000

Tỉnh Bình định là nơi còn giữ được nhiều bộ môn văn hóa đặc thù như: hát bội, bài chòi, võ thuật và Nhạc võ Tây Sơn. Trong phạm vi bài này, người viết xin lạm bàn đến môn Nhạc Võ Tây Sơn.

TỪ VĂN MINH TRỐNG ÐỒNG

Bộ môn văn hóa này, theo dân thoại Bình Ðịnh gọi là "Nhạc Võ Tây Sơn" và theo nhạc pháp gọi là "Song Thủ Ðả Thập Nhị Cổ". Ai cũng biết, sắc thái đặc biệt trong nền văn hóa cổ xưa của người Việt nổi bật hơn cả là việc dùng trống. Những cuộc khai quật đã đem đến cho các nhà khảo cổ cái trống đồng mà đặc trưng hơn cả là "trống đồng Ngọc Lũ" là chứng cớ đặc biệt của nền văn minh Việt.

Xem tiếp...

Thành Cũ Bình Định

Nguồn: Ðặc san QUANG TRUNG - TÂY SƠN, Xuân Bính Tý 1996

Ðây là những hình ảnh, cảnh vật và những điều chính tôi được mắt thấy tai nghe lúc thiếu thời. Vì lúc bấy giờ tôi còn nhỏ (6 đến 12 tuổi) nên rất có nhiều hạn chế, lại nữa hơn 50 năm lặng trôi với thời gian chỉ còn mang máng trong ký ức, việc trình bày có thể có nhiều thiếu sót sai lầm. Tâm ý của tôi chỉ muốn ghi lại để con cháu có thể hình dung được phần nào hình dáng một cổ thành nay đã hóa ra bình địa.


Tháng chín năm 1935, tôi được vào học trường tiểu học công lập (Ecole Primaire Complémentaire Officielle) Bình định. Vì nhà tôi gần chợ Gò Chàm cũ, cách thành Bình định hơn một cây số, nên cha tôi gởi tôi vào ở trọ trong nội thành, gần trường tiểu học.

Xem tiếp...

Làng Nho Bình Định Với Nghề Hát Bội

Nguồn: Giai phẩm TÂY SƠN Xuân Ất Hợi 1995

Hát bội là một bộ môn nghệ thuật trình diễn đã có từ lâu đời, mà cũng từ lâu đời người làm nghề này bị xem là "xướng ca vô loại". Từ đời Lê đã có lệ cấm con em nhà hát xướng đi thi nên Ðào Duy Từ mới bỏ đất Bắc hà vào huyện Hoài nhơn rồi trở thành ông tổ nghề hát tỉnh ta. Người làm nghề này thì được gọi chung một từ là "Lê viên tử đệ = con em vườn Lê", hoặc theo vai họ sắm trên sân khấu mà gọi là "kép, lão" cho đàn ông, "đào, mụ" cho đàn bà. Lắm khi họ không ngần ngại mà gọi bằng thằng bằng con. Nguyễn Khuyến trong một bài thơ dịch đã viết: "Thú vui con hát lực chiều cầm xoang". Nhưng miệt thị độc địa nhất phải kể đến hai bài thơ "Vịnh phường hát Bội" của hai thi sĩ trong Nam sống nửa sau thế kỷ XIX.

Xem tiếp...

Tháp Chàm Bình Ðịnh

Nguồn: Ðặc san CƯỜNG ÐỂ & NŨ TRUNG HỌC QUI NHƠN 1999

Tìm hiểu non sông, cảm thông hồn nước

Giải đất Việt Nam ngày hôm nay, chạy dài từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, thuở trước thường tiếp nhận nền văn minh nghệ thuật của hai nước Trung Hoa (ở phía Bắc) và Ấn Ðộ (ở phía Tây). Con đường ranh giới có thể để phân biệt hai nền văn minh nghệ thuật đó tràn vào nước ta là dãy Trường Sơn.

Xem tiếp...

Ca Dao Bình Định

Nguồn: Giai phẩm Xuân TÂY SƠN Mậu Dần 1998

Ai về Ðập Ðá quê cha
Gò Găng quê mẹ, Phú Ða quê nàng...

Quê tôi miền Phú Ða giàu thịnh, ngày xưa có trai thanh gái lịch, có sông nước hiến hòa. Chợ Phú Ða đã một thời nổi tiếng vui vẻ nhộn nhịp với những ngày hội lễ Tết tưng bừng: xổ số Cổ Nhơn, hát bội, đánh cờ người và những ngày mùa cấy, gặt lúa, giã gạo, hát hò khó phai mờ trong tâm trí tôi, thuở còn niên thiếu.

Xem tiếp...

Tản Mạn Về Hát Bội Bình Định

Nguồn: Ðặc san TÂY SƠN Xuân Bính Tý 1996

Nói về quê hương Bình định, người ta thường nghĩ ngay đến các anh hùng liệt sĩ đã làm vang danh rạng rỡ trong lịch sử Việt nam: Quang Trung Nguyễn Huệ, Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng, Bùi thị Xuân, Ngô tùng Châu, Mai Xuân Thưởng, Tăng Bạt Hổ v.v... Nơi đó cũng là cái nôi của Võ thuật miền Trung được diễn tả đấy đủ trong câu ca dao:

Ai về Bình định mà coi
Con gái Bình định cầm roi đi quyền

 

Xem tiếp...

Anh Bình Định

Nguồn: Giai phẩm TÂY SƠN Xuân Ất Hợi

Ðề tựa một cuốn sách của ông Nguyễn Ðình Tư, ông Nguyễn Hiến Lê cho biết đã từng muốn kiếm một khu vườn ở lại vũng Lắm hay Xuân đài.

Vị học giả từ đất Bắc vào toan mua vườn làm nhà ở Phú yên vì ông "thương" cảnh đẹp Phú yên, muốn thưởng ngoạn cho thỏa thích. (Thương là chữ của ông Nguyễn, nhại một tiếng trong ca dao địa phương). Làm dân Bình định, tôi có hơn ông Nguyễn thêm một lý do nữa để lưu luyến Phú yên: ở đây, người ta "thương" trai Bình định. "Người ta" là con gái, thế mới càng thú vị. Thú vị và hiếm có. Bởi vì trong văn chương bình dân của từng địa phương không dễ tìm ra một câu thắm thiết tình tứ của miền này hướng về miền kia như câu hát của gái Phú yên:

Xem tiếp...

Đăng Nhập / Đăng Xuất