Nhớ quê qua mấy tiếng Bình Định

gửi Nguyễn Sĩ Hạnh
Có lẽ, mình cũng như các bạn,xa quê 30 năm rồi chưa về nên rất nhớ những gì ở Bình Định.
Chúc an vui.

gửi Nguyễn Tư Phương,
Số dd của tôi,khi nào về thì gọi: 0164.564.7325
Cảm ơn nhà thơ.

hi` hi`

Ma^’y ho^m nay ddo.c ddu+o+.c nhu+~ng ba`i tho+ Bi`nh DDi.nh / Qui Nho+n cu?a o^ng khoa’i qua’ … 🙂 Mo^~i la^`n ve^` tha(m VN co’ y’ ti`m ga(.p o^ng mo^.t bu+?a nhu+ng chu+a co’ duye^n … hi vo.ng di.p to+’i va^.y

NTP

Cám ơn anh Ngữ nhắc lại chữ [i]Bậu[/i], chữ [i]Nẫu[/i].
Còn chữ [i]Bẻm[/i] thì thú thiệt không nhớ,
nhưng nghe cũng thân quen quá đỗi.

H.

tyu
Tui vẫn cóc hiểu “bẻm” là gì
Đoán mò: “Bẻm” là “ham hố, tham lam”?
Mấy ông nội giải thích lòng vòng mà nên nhớ trứoc hết phải định nghĩa “Bẻm” là gì

Bẻm
chào anh Tyu , đừng để ý mấy anh [i]sính chữ[/i]
giải thích [i]lòng vòng[/i] để làm rõ cái sính chữ nghĩa của mình đấy mà !!

Mình cứ hiểu như anh Tyu bẻm là [i]ham hố[/i], ai nói sai ?? tyu chịu ..

cón tiếng lóng, nghĩa phái sinh .vv. [i]họa hoằn[/i] lắm mới có người dùng , đâu có phổ biến mà nêu ra như một đặc thù …

Nói như KXH có lý hơn khi hiểu câu :

[i]Ta nghèo nên bẻm nghĩa tình trời cho [/i] mới rõ nghĩa, chứ viết ẩn ý như HNN thì quá lộn tùng phèo ý tứ :

[i]Ta nghèo nên bẻm trời cho nghĩa tình[/i]

Chuyện chữ nghĩa thì ôi thôi, nghĩ tới mà khóc thét lên :cry:: . 9 người 100 í. Vậy giải thích có đầu có đuôi như bác KXH cũng phải thôi. Vì y như rằng ở Bình Định, nẫu đã dùng [i]bẻm[/i] như zậy đó.

Đừng có bày định nghĩa [i]bẻm[/i] thì hỏng bét, nó có phải như hình bình hành, hình chữ nhựt đâu mà định với chả nghĩa.

Bẻm chẳng phải là ham hố, tham lam. [i]bẻm [/i]như là “Đồ bẻm ăn” vậy thôi. Chắc chắn phải nghe [i]nẫu [/i]hơn là “Đồ ham (tham) ăn” chớ.
Nếu vậy thì [i]nẫu[/i] xài [i]bẻm[/i] làm chi.

Còn nhà thơ thì miễn bàn, mấy ổng xài chữ như ảo thuật gia biết đâu mà lần. Có zậy mới là nhà thơ chớ 😆

Tui thấy bác KXH giải thích: “Cái gì không là của mình / không thuộc về mình mà cứ [i]nghĩ[/i] là của mình / thuộc về mình tức là mình bẻm” là… là tạm được nhưng [i]nghĩ[/i] không chưa đủ mà phải là: thể hiện cái mình đã tưởng/nghĩ ra nên mới bị chọc quê là [i]bẻm[/i].
Rainy

Dung, chưa tới tháng sáu mà đã mong [i]xửng[/i] mưa rồi!
H.

Gởi anh Hồ Ngạc Ngữ thêm một chữ nữa đây:

Em về mong nắng đong đưa
Em đi mong [i]xửng[/i] cơn mưa cuối trời!

nd

Em là dân [i]nẫu gia công[/i] nên nghe [i]nẫu[/i] nói thấy ra cái sự lạ hơn mấy anh chị [i]nẫu[/i] chính hiệu.
Em có nghe [i]nẫu[/i] nói ba chữ (italic) này:

– Coi chừng tao [i]dáy[/i] bạt tai.
– Đưa má cái [i]xỉ[/i]
– Gai “lữ long”

Còn chữ “bẻm” = hết xảy.
Em ngờ bác KXH phịa ra quá.
Nhưng chẳng sao, lỡ gặp mấy anh “già” nào khen: Em “bẻm” quá ! Chắc em phải trừng mắt lên, chớ không [i]lim dim mắt nai [/i]như trước nữa.
TT.TM

Bẻm = lừa gạt, có ý định lường gạt, thứ hay hành động không có thật

1. Cứ mãi bàn phương ngữ “bẻm” là quí vị bị “mắc bẻm” rồi. Có nghĩa là đang bàn một từ mà người làm thơ muốn làm cho nó “lạ” vậy thôi, chưa hẳn đã có một ý nghĩa rõ ràng nào nếu không muốn nói là tối nghĩa! vd. như ý của câu thơ của Hoàng Cầm: Đố ai tìm được “Lá diêu bông”, thì tôi xin lấy làm chồng (làm gì có lá diêu bông, vậy mà tốn biết bao giấy mực của giới văn nghệ sĩ để bàn tới bàn lui!).

2. Bạn chìa một viên kẹo hay cái bánh cho một cháu nhỏ nhưng khi cháu vừa đưa tay ra nhận thì bạn rụt tay lại và nói: “đừng có bẻm ăn” hay mắng “đồ bẻm ăn”- đây không phải là “tham ăn”, cho thì nhận, không cho thì thôi, trái lại, hành động của cháu là lịch sự khi dang tay ra nhận một … quả lừa.
Vậy xin đừng mắc bẻm bởi một vài câu thơ!

gửi các bạn
Tự nhiên có một cuộc họp bàn… tào lao quanh chữ ‘bẻm’ nghe sướng ghê.
Bẻm có nghĩa là ‘ham hố cái không thuộc về mình mà không bao giờ có được’.Người BĐ nói,đó là một thằng bẻm,là cách nói miệt thị.Bẻm không dùng để khen.
Nhân đây, xin đưa thêm một tiếng Nẫu :
BÃI
Bãi là thôi,bãi là rồi
Hết xôi rồi việc,bãi ngồi,về đi !
Có bãi đừng bãi bắp mì
Đôi ta mà bãi lấy gì nuôi con
HNN

em bẻm quá
đúng là bác KXH chế tác nghĩa phái sinh [i]bẻm[/i] quá hay !! mái tóc em [i]bẻm[/i] quá
!!

Không biết nói vậy dân [i]nẫu chính hiệu[/i] có hiểu không nữa đây ?? 😮

re: gửi các bạn
[quote=Hồ Ngạc Ngữ]Bẻm có nghĩa là ‘ham hố cái không thuộc về mình mà không bao giờ có được’.Người BĐ nói,đó là một thằng bẻm,là cách nói miệt thị.Bẻm không dùng để khen.[/quote]

Vậy theo bác Ngữ, sau khi vòng vèo
[i]Nẫu thì bẻm bạc bẻm vàng
Còn ta chỉ muốn lúa vàng đầy kho
Kẻ bẻm quyền trọng chức to
[/i]
thì câu này ý gì:
[i]Ta nghèo nên bẻm nghĩa tình trời cho[/i]
hay vẫn chỉ là một thằng bẻm, là cách nói miệt thị. Bẻm không dùng để khen. (trích câu của bác Ngữ)

Tieng Hoi, tieng Phan
Bem va Bai cua HNN

Chu “Bai” chac chan khong phai la cua rieng cua dan Nau! Chu “Bai nai” la tu thuong dung trong phap ly va chu “Bai cong” duoc dung trong industrial dispute, ca nuoc ai cung xai…

Cac anh chi rat bem khi lam ban chu “bem”! Co ai trong nhom biet tieng Cham khong?

Ban ve tieng rieng cua Nam Ngai Binh Phu thi khong the quen rang minh chi la “Khach tru” cua vuong quoc Champa.

Tho cua anh HNN rat hay,

Ta ngheo nen bem troi cho nghia tinh
y cau nay vi ngheo qua nen bem .co phai the khong bac Ngu?

Cám ơn anh/chị Thủy Vân đã có lời góp ý…về chữ bẻm.
Chữ bẻm là một chữ thuộc dạng phương ngữ địa phương ở miền Trung VN, phổ biến thường dùng ở Bình Định và Phú Yên…

Chữ bẻm cũng như nhiều phương ngữ khác như [i]xửng, dìa, bãi[/i]…v.v tuy thông dụng ở địa phương BĐ, nhưng lại ít phổ biến ở địa phương khác nên ít người ở địa phuơng khác thông hiểu, nhưng [i]không có nghĩa là không nên phổ biến, hoặc sử dụng trong tiếng Việt[/i] vì lý dó làm nghèo đi sự trong sáng của Tiếng Việt !

Anh/chị Thủy Vân quan tâm đến sự truy cập các trang mạng xã hội của các cháu là điều nên làm, nhưng trang cuongde.org là nơi giao lưu của những bạn bè đa số là ở Bình Định, nên sử dụng tiếng địa phương là chuyện thường tình…

Tuy vậy, cũng có các bạn sử dụng chữ [i]bẻm[/i] trong cách nói chuyện hơi.. cố gây sốc, gây lạ như [i]bẻm tình, bẻm bạc[/i]. Trong thơ văn…thì muôn trùng, khó bàn hết, chứ cũng không đến nỗi làm… đen tối nghĩa Tiếng Việt, ang/chị đừng lo làm chi.

Trí Mẫn

Kính thưa Ban Quản Trị Mạng cuongde.org.
Trước hết tôi xin thứ lỗi vì đường đột gửi thư này đến quí vị.
Nguyên là con tôi vô tình vào trang mạng của quí vị và hỏi tôi một số từ gì đó bằng Tiếng Việt, nghe rất lạ, mà tôi chưa hề được nghe trong suốt cuộc đời dạy học của mình: bẻm tình, bẻm vàng, bẻm bạc gì đó. Tôi không thể giải thích cho cháu hiểu vì chính mình cũng không hiểu. Tuy nhiên, là một phụ huynh nên tôi có trách nhiệm phải bảo vệ, theo dõi xem con cháu của mình truy cập vào những trang web nào, có lành mạnh không, để tránh những tác động tiêu cực cho các cháu, nên tìm vào trang mạng này để tìm hiểu, hóa ra là trang mạng của một số cựu học sinh của một trường học.
Không ai bắt mình phải vào xem, nhưng đây là một trang mạng xã hội mà ai cũng có thể truy cập được hoặc vô tình vào mạng do hiếu kỳ. Tôi không dám lạm bàn về nội dung vì đó là quyền ngôn luận của mọi tổ chức, cá nhân, nhưng tôi chỉ xin đề nghị không nên lạm dùng, vô tình truyền bá những từ làm cho tiếng Việt mất dần đi tinh hoa, sự trong sáng vốn có của nó.
Một lần nữa xin thứ lỗi nếu thư này làm phiền lòng quí vị.
Kính
Thủy Vân

Bác Ngữ giải nghĩa “bẻm” chính xác.Thêm một từ “bình dân” đồng nghĩa với “bẻm” là “tưởng bở”.

Ừm, hồi xưa mình nhớ hay xài chữ “bẽm xèo” để chỉ “xí hụt”.
tuong

“bẽm xèo” để chỉ “xí hụt”( tieng nguoi trung)
Bắc kì thì nói là “tẽn tò”

Anh/chị Thủy Vân thân mến!

Thiết nghĩ ngoài số từ vựng tiếng Việt & cách dùng đã chuẩn mực, phổ thông (sẽ gọi là A) thì mỗi thế hệ người Việt, mỗi lứa tuổi người Việt và mỗi cộng đồng người Việt sinh sống (trong-ngoài nước) đều có số từ vựng riêng với cách dùng đặc thù (B).

A và B đã tích cực “xô đẩy” nhau làm cho tiếng Việt ngày càng phong phú đầy sức sống (kể cả “đẩy xô” với tiếng nước ngoài).

Nếu A, thường dùng trong các ngữ cảnh trang trọng. Ví dụ: [i]bẻm mép[/i] (văn bản chính luận…) thì B lại phi chuẩn và biến động (sống / chết khó lường). Ví dụ: [i]bẻm ăn[/i] (có vẻ như là hám ăn, nhưng [i]nẫu rặc[/i]).

Nhưng chính B mới làm cho tiếng Việt phong phú, màu sắc và sinh động (sinh ngữ mà !). Ví dụ [i]bẻm[/i] có nghĩa lóng là “[i]hết xẩy con cào cào[/i]” (tức nhiên chỉ một nhóm nhỏ người Việt dùng thôi) là một hiện tượng chỉ ra sự sinh động đó. Vậy đã có [i]bẻm ăn[/i] thì ngại ngùng gì mà ta không đi tới [i]bẻm ngủ, bẻm tình[/i], tá lả âm binh với [i] bẻm…[/i]

Cứ dùng đi, thời gian sẽ gạn lọc nó. Nếu nó được nhiều người thích thì lâu dần nó sẽ được nâng lên hạng A.

Vậy có phải nhờ B mà A mới có diện mạo chuẩn mực như hiện nay ? Chính B mới làm cho tiếng Việt ngày một phong phú, đa dạng.

Khi xưa đi học, tới giờ ngữ pháp tiếng Việt, thầy cô bảo lũ học trò, [i]hãy giữ gìn sự trong sáng và tinh hoa của tiếng Việt[/i] như anh/chị đã viết ở trên. Nhưng chẳng ai chỉ cho chúng thế nào là trong sáng và tinh hoa tiếng Việt cả.

Xin dẫn ra một thí dụ:
Vợ hỏi chồng là thợ hớt tóc: – Ông đi đâu đó ?
Ông chồng trả lời: – Tui đi hớt tóc.

Vậy theo anh/chị ông chồng đi hớt tóc người ta, hay đi tới tiệm để người ta hớt tóc cho ông. (tương tự như vậy: Em đi khám thai !… 😳 )

Cái mơ hồ lấp lửng này hàng trăm năm nay người Việt vẫn cứ nói mà chẳng chết ai và chẳng ai có ý định làm cho nó trong sáng lên làm gì. Trong một số tình huống người ta còn mong nó mơ hồ như vậy để ngữ nghĩa thêm phần lấp lánh.

Còn tinh hoa, nếu gọi A là tinh hoa thì không lẽ B là cỏ gấu ? Như đã dẫn ra ở trên chính B “nuôi” sống A đấy.

Như vậy [i]bảo vệ tinh hoa và sự trong sáng tiếng Việt tồn tại như một lời giáo huấn[/i]. Chứ không chỉ ra một biện pháp nào cho tiếng Việt mình hay hơn. Thật đáng tiếc!

Nhưng tại sao [i]quý cây cao bóng cả [/i]lại bận lòng với con cháu về chuyện chứ nghĩa đến như vậy? Có lẽ vì chúng nó xài tiếng Việt [i]ẩu xị[/i] quá.

Cái này thì có. Trong môi trường trang trọng A mà dùng chữ nghĩa B thì không nên. Nhưng trong môi trường B mà dùng B thì không có gì phải bận tâm. Anh/chị đừng lo, con cháu mình khôn lắm. Đi với A nó sẽ nói/viết theo kiểu A cho mà coi.

Có khi nào anh/chị thấy chúng viết đơn xin thầy giáo cho nghỉ học vì đau bụng mà viết như thế này đâu: Vì [i]bẻm ăn[/i] mà con đau bụng. Xin thầy cho con nghỉ học [i]dài [/i]bữa…

Cuongde.org là một mạng xã hội mang tiếng lòng của người con Cường Để Bình Định, nên tôi nghĩ anh / chị đừng ngại khi giới thiệu cho con cháu Bình Định mình vào xem & nghe.

Một chút không khí Bình Định cổ xưa theo trí nhớ và cảm nghĩ của người Bình Định hiện nay là cần thiết cho các cháu. Một chút [i]luyến láy chữ nghĩa [/i]càng rất cần thiết cho các cháu. Để các cháu thấy rằng tiếng Việt [i]nẫu[/i] này của một thời cũng trẻ trung sinh động và mãi vẫn sẽ tươi mới (Giả như các cháu có thắc mắc chi thì cứ gởi lời bàn, chúng tôi xin được giải đáp). Tôi tin chắc các cháu sẽ không “hư hao” gì đâu. Bằng chứng là khi còn nhỏ anh/chị cũng đã lóng láy với [i]bẻm [/i]: [i]bẻm ăn – ăn bẻm[/i] và chắc đã từng bị các chú các bác của anh/chị la ngầy này nọ nhưng anh/chị có [i]hư thúi[/i] gì đâu. Vẫn tốt và còn trịnh trọng la lại lũ cháu con mình như ngày trước mình đã từng bị la rầy. :roll::

Trên là mấy suy nghĩ bột phát, chưa chín chắn. Mong [i]bậu[/i] đừng [i]lẫy[/i] bỏ đi, tội tình em lắm [i]bậu[/i] ơi !

Rất mong em sẽ được hầu chuyện với [i]bậu[/i] ở những bài viết về tiếng Việt trong một ngày gần đây.
Tình Thân! KXH

Nẫu
Trời ơi !Nhớ quê mà xử dụng mấy từ bẻm này quả là khi đọc xong nẫu thấy tức anh ách trong lòng .

re: Nẫu
[quote=Khách viếng thăm]Trời ơi !Nhớ quê mà xử dụng mấy từ bẻm này quả là khi đọc xong nẫu thấy tức anh ách trong lòng .[/quote]

[i]Khách viếng thăm[/i] có thể rõ hơn một chút vì sao không?

Mệt quá!
Xem quí quynh bàn luận mấy từ nầy nghe mệt quá.
Hồi nhỏ tui chỉ nghe nói ” thằng bẽm ăn “, giờ nghe quí vị nói bẽm tình, bẽm bạc… không biết xa quê lâu quá, tiếng BĐ có thêm phong phú như vậy chăng, hay quí quynh phăng quá.
Câu thơ sau cùng : “Ta nghèo nên bẽm nghĩa tính trời cho”, xin trao đổi thêm cùng bác Ngữ:
Theo tôi hiểu câu thơ nầy :Trời không cho bác nghĩa tình vì bác nghèo (bẽm mà),nếu đúng như tôi nghỉ thì bác lẫy đời, lẫy bạn bè không có nghĩa tình với mình, chưa chắc!Theo tôi có nghĩa tình đâu dính dáng tới giàu nghèo, hoặc bác lẫy ai đó, thì nên xem lại mình có đủ nghĩa tình với đời chưa.Câu thơ cay đắng với đời quá ( nhưng nên trách mình trước lẫy đời sau).Xin mạo muội trao đổi cùng bác Ngữ, mong được giải thích thêm.Thân ái!

Nẫu đã đi vaò ca dao Bình Định mượt mà ,chân chất ,đẹp đẻ.
Còn ở đây lại nói Nẫu thì bẻm bac bẻm vàng tui thấy trật lất tui tức

Minh bem cai minh khong co va minh co cai minh khong bem . Chuyen tu nhien ma.

Tui nghe các quynh nói chí lý quá .Bây giờ tui thấy zui zui