LTS. Ngày xưa không phải ai cũng có may mắn được nghe Thầy giảng Quốc Văn. Cho nên CuongDe.org mới đề nghị Thầy biên tập lại chồng giáo án cũ đăng lên cho anh em đọc cho biết. Đây là bài đầu tiên, hy vọng là Thầy sẽ tiếp tục loạt bài “Giáo Án Cũ” này.
Bên cạnh chữ tài, chữ mệnh và chữ tâm thường được xem là từ then chốt diễn đạt chủ đề, Truyện Kiều còn có một chữ tình mà nhân vật chính là Thúy Kiều đã “Khư khư mình buộc lấy mình vào trong“. Điều đáng ngạc nhiên đến thích thú là chữ “tình là dây oan” ấy lại được Nguyễn Du thể hiện một cách sinh động, sâu sắc và rất hấp dẫn. Trong giới hạn của bài viết này, qua tình yêu của Thúy Kiều và Kim Trọng, chúng tôi muốn được trao đổi với bạn đọc một cách tiếp cận ý nghĩa của chữ tình ấy.
1. Dự lễ hội tảo mộ – đạp thanh vào một ngày mùa xuân, Thúy Kiều cùng hai em ra về khi chiều đã tàn:
” Tà tà bóng ngả về tây,
Chị em thơ thẩn dang tay ra về.
Bước lần theo ngọn tiểu khê,
Nhìn xem phong cảnh có bề thanh thanh.”
“Thanh thanh” có hình thức của một từ láy toàn phần, như “xanh xanh”, “buồn buồn”, thường được dùng để giảm nhẹ ý nghĩa. “Phong cảnh có bề thanh thanh” có nghĩa là cảnh chiều xuân lúc ấy qua cái nhìn của Thúy Kiều chỉ có thể gọi là đẹp ở một chừng mực nào đó.
Trên đường về, gặp mộ Đạm Tiên, nghe Vương Quan “dẫn gần xa” về cuộc đời của người ca nhi sắc tài mà mệnh bạc, Kiều khóc than, thắp hương khấn vái và làm một bài thơ tứ tuyệt để bày tỏ mối cảm thông với số kiếp bi thương của người kỹ nữ. ” Vịnh bốn câu ba vần” chưa đủ, Kiều còn làm thêm một bài cổ thi, vạch vào da cây để “tạ lòng” hồn ma Đạm Tiên đã “hiển hiện cho xem“. Đúng vào lúc ấy, Kim Trọng xuất hiện:
“ Tuyết in sắc ngựa câu dòn,
Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời.
Nẻo xa mới tỏ mặt người,
Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình.“
Màu xanh “da trời” của áo thư sinh nổi bật trên cái nền trắng như “tuyết” của thân con ngựa non. Gam màu trắng xanh đã đẹp mà động tác của nhân vật Kim Trọng còn đẹp hơn nữa. Từ xa , “mới tỏ mặt người” chị em nàng Kiều, chàng Kim đã vội vàng “xuống ngựa”. Dù sống trong xã hội có phong tục trọng nam khinh nữ nhưng Kim Trọng vẫn có thái độ rất lịch sự, rất tôn trọng đối với nữ giới. Với ngoại hình đáng yêu như vậy, ngay từ lần gặp mặt đầu tiên, chàng trai đã chinh phục được tình cảm của cô gái:
” Người quốc sắc, kẻ thiên tài ,
Tình trong như đã, mặt ngoài còn e.”
Từ lúc chị em nàng Kiều “dang tay ra về” cho đến khi “Khách đà lên ngựa, người còn ghé theo“, nhiều nước đã chảy qua cầu, nhiều sự việc đã tiếp nối xẩy ra. Diễn biến theo với thời gian, cảnh chiều tà vào thời điểm này nếu không trở nên tối tăm thì cũng không còn trong sáng và nên thơ nữa. Vậy mà trước mắt Thúy Kiều lúc ấy lại hiện ra bức tranh tuyệt đẹp của một buổi chiều vàng:
“Dưới cầu nước chảy trong veo,
Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.”
Phong cảnh ấy, trước đây, khi chưa gặp Kim Trọng, Kiều chỉ thấy “có bề thanh thanh“. Cũng là phong cảnh ấy, nhưng bây giờ, dù cho hồn ma Đạm Tiên đã hiện về và cảnh chiều tà trong bãi tha ma qua cái nhìn của Vương Quan đã trở nên u ám với “âm khí nặng nề”, Thúy Kiều vẫn thấy nước “trong veo” và “bóng chiều thướt tha” hơn lúc nào hết. Gặp Kim Trọng, được nếm trải hương thơm của bông hoa tình yêu vừa hé nụ, Thúy Kiều đã thấy đời lên màu hồng…
Ở khởi điểm của cuộc tình, mượn cảnh đẹp của thiên nhiên để thể hiện tâm hồn dạt dào thơ mộng của Thúy Kiều sau khi đã phải lòng Kim Trọng, tác giả Truyện Kiều đã thi vị hóa tình yêu.
2. Trở về nhà vào tối hôm ấy, với mối tình đầu ấp ủ ở trong tim, Thúy Kiều ngắm cảnh đêm xuân trăng sáng :
” Gương nga chênh chếch dòm song,
Vàng gieo ngấn nước, cây lồng bóng sân.
Hải đường lả ngọn đông lân,
Giọt sương gieo nặng cành xuân la đà.”
Trăng và nước tương giao, cây và sân hòa hợp, còn cành hoa hải đường trĩu nặng nhựa sống và sức xuân kia đang “la đà” ghiêng ngả qua nhà hàng xóm ở phía đông. Không gian có đến bốn phương tám hướng. Tại sao bông hoa hải đường không ngả vào trong sân, ngả ra ngoài đường mà lại ngả về phía “đông lân“?
Trước đây, khi chưa gặp chàng Kim, nàng Kiều đã sống yên ổn, hồn nhiên và vô tư :
” Em đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.”
Bây giờ, khi đã có ý trung nhân, Kiều bắt đầu cảm thấy cô đơn, nàng muốn vượt ra ngoài sự vây phủ hai lần của “trướng rủ” và “màn che” để được sống chung đôi cùng Kim Trọng. Cho nên thi hào Nguyễn Du đã mượn cành hoa hải đường “lả ngọn đông lân” để gợi tả tâm lý nhân vật một cách có nghệ thuật. Chi tiết có giá trị thẩm mỹ cao này sẽ hồ hợp với một diễn biến quan trọng khác trong cuộc tình của Kim Trọng và Thúy Kiều. Đây là khúc nhạc dạo đầu của một bản tình ca đang sắp sửa. Có thể nói, với cành hoa hải đường làm tín hiệu, Nguyễn Du đã “bật đèn xanh” để Thúy Kiều bạo dạn tìm qua nhà Kim Trọng sau này.
Sau này, khi đã “vâng tạc đá vàng thủy chung“, khi “kim thoa với khăn hồng” đã “trao tay“, Thúy Kiều “lả ngọn đông lân” và Nguyễn Du đã ghi tả cái giây phút tuyệt vời đó :
” Xắn tay mở khóa động đào,
Rẽ mây trông tỏ lối vào thiên thai.”
Khi cha mẹ và hai em vắng nhà, Kiều đã lén lút đi qua nhà người yêu bằng “nẻo thông mới rào” ở “cuối tường“. Nhưng qua ngòi bút của thiên tài Nguyễn Du, cái hàng rào ngăn cách là “khóa động đào“, cây trong vườn nhà chàng Kim đã trở thành “mây” và đường vào nhà người tình, đường đến với tình yêu là “lối vào thiên thai” …
Khi bắt đầu vẽ bức tranh tình yêu của Thúy Kiều và Kim Trọng, phải chăng Nguyễn Du đã phóng bút đến quá đà? Trước đây, căn cứ vào chi tiết này, nhiều nho sĩ và không ít nhà phê bình đã kết án tác giả Truyện Kiều. Một số phụ huynh ngày nay, khi có cô con gái rượu “chui hàng rào” kiểu ấy, chắc cũng muốn gọi về, rồi lấy roi mây mà đánh cho một trận để trị cái tội trai gái, cho chừa cái thói trăng hoa!
Bây giờ, gần hai trăm năm sau, bình tâm suy nghĩ lại, chúng ta mới cảm thông và cảm phục trí tuệ và tình cảm cao rộng của một thiên tài sống trước thời đại. Trên cõi đời này, nhiều khi có mặt Thúy Kiều mà không có mặt Kim Trọng. Cũng lắm khi Kim Trọng có mặt ở đây nhưng Thúy Kiều đã trôi dạt ở một phương trời nào. Nhân thế mấy khi có cái cảnh người quốc sắc, kẻ thiên tài được hội ngộ, rồi cảm thông, tâm đầu ý hợp mà phải chịu cách trở chỉ bởi một cái hàng rào mỏng manh . Vậy thì nỡ nào nhà thi sĩ có tấm lòng nhân đạo và tư tưởng nhân văn là Nguyễn Du lại ngăn cấm nàng Kiều và chàng Kim gặp gỡ! Nếu người ở bên kia hàng rào không phải là Kim Trọng mà là Sở Khanh hay Mã Giám Sinh, chắc chắn thái độ của Nguyễn Du sẽ khác.
Đến đây, khi tình yêu Kim Trọng và Thuý Kiều đã trở nên thắm thiết, vượt ra ngoài giới hạn của lễ giáo gò bó, Nguyễn Du cảm thông sâu sắc với khát vọng được tự do yêu thương của con người, nhà nghệ sĩ lớn đã tôn vinh chữ tình bằng cách thần tiên hóa tình yêu.
3. Những tháng ngày thơ mộng qua nhanh, những giây phút thần tiên quá ngắn ngủi ! Trong khi Kim Trọng về quê chịu tang chú thì tai họa ập đến với gia đình Thúy Kiều. Kiều phải bán thân để cứu cha và em sau khi dặn Thúy Vân thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng. Mười lăm năm lưu lạc của người con gái tài sắc họ Vương bắt đầu từ đây. Trở lại chốn cũ tìm mà không gặp người yêu, Kim Trọng đau đớn đến mức “Máu theo nước mắt, hồn lìa chiên bao“. Lo sợ cho sức khỏe của Kim Trọng, song thân của Thúy Kiều vội cho chàng kết duyên với Thúy Vân. Nhưng duyên mới cùng sự thành đạt về đường khoa cử và công danh không thể giúp chàng Kim nguôi khuây tình cũ :
” Khi ăn ở, lúc ra vào.
Càng âu duyên mới càng dào tình xưa.“
Người tình thủy chung Kim Trọng thương nhớ người yêu trong từng giây phút của cuộc sống, trong mỗi họat động nhỏ nhặt của đời thường, cho đến một hôm:
“Có khi vắng vẻ thư phòng,
Đốt lò hương, giở phím đồng ngày xưa.
Bẻ bai rủ rỉ tiếng tơ,
Trầm bay nhạt khói, gió đưa lay rèm.
Dường như bên nóc bên thềm,
Tiếng Kiều đồng vọng, bóng xiêm mơ màng.
Bởi lòng tạc đá ghi vàng,
Tưởng nàng nên lại thấy nàng về đây.“
“Tưởng” là từ Hán Việt, sinh động và chính xác hơn “nhớ” là từ thuần Việt . “Tưởng” ( 想 ) được tạo thành bởi chữ “tướng” ( 相 ) ở trên là hình sắc và chữ “tâm” ( 心 ) ở dưới là tấm lòng son. “Tưởng” là nhìn sự vật bằng con mắt của tâm , “tưởng nàng” là chạm khắc, là “tạc đá ghi vàng” trong trái tim mình hình tượng người yêu. Kim Trọng thường xuyên “tưởng nàng” như vậy nên có lúc đã “thấy nàng về đây“.
Sự hiển hiện có vẻ siêu hình của Thúy Kiều ở đây có thể giải thích được, nếu chúng ta đọc lại đoạn thơ ghi tả lời Thúy Kiều dặn dò Thúy Vân trước khi theo Mã Giám Sinh đi về nơi vô định :
“Mai sau dù có bao giờ,
Đốt lò hương ấy, so tơ phím này.
Trông ra ngọn cỏ lá cây,
Thấy hiu hiu gió thì hay chị về.“
Kiều hẹn với Vân rằng chị sẽ về khi có “hương” thơm ngày cũ, tiếng “tơ” đồng thuở xưa và “hiu hiu gió” thổi. Bây giờ, trong khung cảnh thanh vắng của phòng văn, ba điều kiện ấy đã hội đủ. Cho nên Kim Trọng thấy Thúy Kiều hiện về cũng là điều dễ hiểu.
Tạo nên sự cảm ứng huyền nhiệm của hai trái tim có cùng một nhịp đập, để cho vị nữ thần của đạo tình ái là Thúy Kiều thị hiện khi tín đồ Kim Trọng thành tâm tưởng niệm, tác giả Truyện Kiều đã tôn giáo hóa tình yêu.
Tình yêu của Thuý Kiều và Kim Trọng là mối tình đầu, lại được thi vị hoá, thần tiên hoá và tôn giáo hoá nên chữ tình với ba nội dung vừa trình bày ở trên tuy rất đẹp nhưng thiếu tính hiện thực và không đầy đủ ý nghĩa. Xét trong một phạm vi rộng lớn hơn, qua nhiều cuộc tình mà Thuý Kiều đã trải nghiệm trong suốt mười lăm năm lưu lạc để trả cho hết cái nghiệp của mình, chữ tình mà nàng Kiều đa sầu đa cảm đã đa mang, dính mắc còn có nhiều chua xót và đắng cay, khổ đau và bi luỵ. Cho nên, đối với bậc chân tu đã có chánh kiến và chánh tư duy để sống cát ái và ly dục, như lời sư Tam Hợp, tình là “dây oan” mà tu mới là “cõi phúc“:
“Sư rằng phúc hoạ đạo trời,
Cỗi nguồn cũng ở lòng người mà ra.
Có trời mà cũng tại ta,
Tu là cõi phúc tình là dây oan.”
Hà Thúc Hoan
Sài Gòn, tháng 10 năm 2010
Số lần đọc: 17343
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Mình rất dốt văn chương cho nên ngày xưa đi học, luận văn luôn luôn được điểm zero. Lí do dể hiểu mà mình không thích là những bài bình luận văn chương đều không có chứng từ rõ rệt.
Mình nhớ rằng Thầy Văn giảng hai câu : ” Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt, mắt lão không viền cũng đỏ hoe ” mà dám nói là tác giả yêu nước, khóc thầm để đôi mắt để đôi mắt đỏ hoe…
Người xưa quan niệm Văn là Người, do đó, đọc văn, ghép với lịch sữ của thời văn sĩ đang sống, ghép với tình huống của tác giả rồi phát họa ra một bức tranh về một câu, một đoạn, một bài thơ của tác giã. Thầy giáo dạy Văn chỉ đạp dấu chân nhau, không sáng tạo cho nên muôn đời vẫn thế!
Khoa học không dẫm chân tại chỗ cho nên những con người sống trong thực tế, phát triển theo chiều hướng có tính khoa học thì cho rằng những lời bình luận có tính văn chương như bài viết trên đây thật vô bổ: Thùy là một!
Sorry Thầy!
Thùy trực tính, nghĩ sao viết vậy.
RE: RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Có nhiều vị trí (cực đoan hơn, người ta sẽ gọi là [i]hệ quy chiếu[/i]) để nhìn nhận một sự vật, một hiện tượng.
Trong mỗi comment của NT, tôi thấy bạn luôn chọn góc nhìn thuần túy logic và thuật toán (algorithm) để lý giải và đánh giá một đối tượng (object) nào đó.
Không hiểu sao mỗi lần đọc com của bạn là cái cục cười trong cổ họng tôi lại nhấp nhỏm. Mắc cười lắm! Phản xạ tự nhiên thôi, không có ý gì.
Kể ra bạn cũng thiệt là độc đáo và trái khoáy. Hể cái gì mà phi logic là bạn hồn nhiên “giơ tay” có ý kiến (có phải vậy không?) Không sao, vui vẻ thôi. Thú vị nữa là khác !
Tuy nhiên vạn vật trên trái đất này lại sinh sôi nảy nở và muôn sắc màu nhờ bởi cái phi logic này đấy (trong khi cái logic đang ám ảnh bạn chỉ là một trường hợp riêng thôi, tựa như, [i]đẳng thức[/i] toán học là trường hợp riêng của [i]bất đẳng thức[/i] vậy đó).
Nó không phổ quát. Nó cá biệt cho từng lúc từng nơi. Nó có lý cho người này và vô nghĩa với kẻ khác. Nó xập xí xập ngầu. Và chính nó mới là hơi thở của cuộc đời.
Vậy có phải nó là vô bổ ?
Hoan hô Thầy Hoan
Hoan hô và cám ơn Thầy Hoan đã bỏ công [i]giảng[/i] lại những bài học Quốc Văn cũ!
Xin đề nghị với admin mời thêm vài Thầy & Cô nữa, giảng lại môn Lịch Sử, và Công Dân Giáo Dục 🙂
NCC
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Như chủ trương của trang CD, đây là trang “văn nghệ” chứ không phải là trang nằm trong “phạm trù” khoa học hay vật lý, vật lộn gì cả. Vì vậy, những ai yêu khoa học sẽ có rất nhiều địa chỉ khác phù hợp hơn để tham gia bình ..loạn!
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Tôi thấy bài viết của thầy Hà Thúc Hoan cũng có cái hay riêng.Lời comment của Nguyên Thùy,của Atx-pi-rin cũng hay.Vì những phản biện của các bạn ít nhiều có tính văn hóa trong đó. Tranh cãi sẽ là chất- men-quyến-rũ cho trang web này (dĩ nhiên những điều nói ra phải lịch thiệp,chân tình).
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Anh VCM
Thùy nghĩ anh rầt easy going.
Ở đây, cho dù mình tôn sư trọng đạo, nhưng Thầy cũng chỉ là một con người nên cũng có thể sai, ý kiến của mình là để mọi người cùng suy nghĩ , Thầy cũng thế, và điều quan trọng là mình không thể tự khẵn định ý kiến của mình là ” đúng “. Theo Thùy ( tiếng Việt Thùy không rành lắm ) thì mỗi ý kiến là chỉ nêu lên một chút suy nghĩ, một tí góp ý có tính cá nhân, còn đúng hy sai thì tùy thuộc vào nhiều thông số ; ví dụ như : thời gian, vị trí, lối suy nghĩ , kiến thức…
Thùy nhớ lại có lần Thùy nghe một câu nói rất tầm thường của một người rất tầm thường trong xã hội nên không mấy ai để ý; đó là :[i] ” Chỉ có những người trong cùng một hoàn cảnh mới thông cảm được hoàn cảnh của nhau ! “. [/i]
Thế nhưng câu nói tầm thường này nếu được diển dịch theo nghĩa toán học thì đây là một câu nói rất chỉnh; ấy là : Mọi sự so sánh muốn có được sự chính xác một cách toàn bộ thì phải thực hiện trong cùng một hệ thống qui chiếu, có nghĩa là nếu không cùng trong một hệ thống qui chiều thì kết quả chỉ có tính tương đối.
Hơn thế nữa, câu nói trên không khác gì một câu nói mà Galileo đã phát biểu : ” [i]Không bao giờ đứng trong một hệ thống di động để khảo sát sự chuyển động trong một hệ thống di động khác “[/i] ( tạm dịch )
Từ đó, những bài viết dù là của Thầy chắc hẵn cũng phải có sai số. Đó là lối suy nghĩ mà Thùy muốn san sẽ với các bạn , nhưng các bạn đã không hiểu ra hay không muốn hiểu ra vì các bạn đã nghĩ rằng Thầy luôn luôn đúng!
Tựa hồ như các bạn thường cho rằng câu nói: [i]” Ở đời sống cần có một tấm lòng…” [/i] là tuyệt vời, nhưng theo Thùy, trong tâm thức của mỗi con người VN bình thường thì ai cũng đã nghĩ như thế, có điều, câu nói này được phát ra của một nhà nhạc sĩ tạm gọi là có tài ( trong nghĩa hẹp ) nên các bạn nghĩ là tuyệt vời đấy thôi…
Hảy nghĩ rằng trong cái tầm thường nhất đều có ẩn chứa cái tuyệt vời, có điều ta không đủ khả năng để khám phá ra cái tuyệt vời ấy. Đây là một bài học mà chúng ta , ai cũng phải lưu tâm.
Thân
Nguyên Thùy
Trái Khoáy
Chị Nguyên Thùy,
Trong phạm vi cái comment này tôi tránh bàn những lời góp ý của chị đối với một số bài viết khác, mà chỉ “tám” quẩn quanh điều mà chị gọi là [i]vô bổ [/i]trong một lần “nghị sự” về văn chương xoay quanh bài viết của thầy Hà Thúc Hoan.
Tôi thích thầy Hoan viết về buổi gặp gỡ định mệnh giữa Thúy Kiều và Kim Trọng. Tôi khen Nguyên Thùy đã “can đảm” cho rằng bài viết của thầy là vô bổ. Tôi khoái ông Atx-pi-rin đã chỉ ra cái [i]trái khoáy[/i] của chị, và qua đó cho tôi biết đời sống có những cái [i]xập xí, xập ngầu [/i]là hơi thở của cuộc đời…Hóa ra tôi là người [i]easy going [/i](dễ dãi, ba phải…) đọc gì cũng khen?! Có công bằng không, khi chị cố gắng thuyết phục tôi công nhận chỉ mỗi lập luận của chị là đúng, trong khi chị lại viết: “…và điều quan trọng là mình không thể tự khẳng định ý kiến của mình là đúng”(!)
Tôi nghĩ chị quá chủ quan khi kết luận: “thầy giáo dạy văn chỉ đạp chân nhau, không sáng tạo” mà không đưa ra được những [i]chứng từ rõ rệt[/i] để chỉ cho mọi người thấy các thầy rủ nhau đi theo lối mòn. Đã thế chị cứ đoán già, đoán non…[i] thầy có thể sai…những bài viết của thầy chắc hẳn có sai số [/i] (cũng có nghĩa là có thể đúng) rồi muốn san sẻ luận điểm này nhưng khi mọi người chưa có ý kiến, chị “kết” luôn: “… nhưng các bạn đã không hiểu ra, hay không muốn hiểu vì các bạn đã nghĩ thầy luôn luôn đúng”.
Quan điểm riêng tôi, mỗi người là một chủ thể có giá trị riêng biệt. Không ai có thể dùng giá trị của mình để phủ nhận giá trị của người khác.
Những trích dẫn và những thuật ngữ khoa học mà Nguyên Thùy ứng dụng chẳng qua chỉ là một lớp áo hào nhoáng khoác bên ngoài cái trái khoáy đó thôi. Chúng tôi thông cảm vì như chị nói tất cả chỉ là ý kiến cá nhân. Và rất mong chị cũng thông cảm, cũng chỉ là cá nhân tôi thôi khi cho rằng phần lớn những phân tích của chị duy lý, chủ quan và thiếu tính thuyết phục.
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Phê bình là chù quan. Tôi thấy bài viết của thầy Hà thúc Hoan cũng có chỗ không được hay lắm: Sau khi ca ngợi tình hết lời, rồi bỗng tới kết luận dựa vào “là mối tình đầu” và “được thi vị hóa” mà cho rằng tình ấy là “thiếu tính hiện thực”. Có lẽ bây giờ ngay thầy Hà Thúc Hoan cũng không hoàn toàn đồng ý với những gì mình viết trước đây.
Ngoài ra, tôi và có lẽ nhiều mgười đồng ý như Văn Công Mỹ viết “Tôi thấy bài viết của thầy Hà Thúc Hoan cũng có cái hay riêng. Lời comment của Nguyên Thùy,của Atx-pi-rin cũng hay.” Thế thì tại sao chúng ta phải mất thì giờ làm giảm sút khí thế Cường Để Sum Vầy Vui Vẻ Cả Làng?
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Anh VCM
Ngày xưa, Thùy học rất nhác, nhưng Thùy thích đọc sách, sách GK nào xuất bản, Thùy mua về đọc,đọc hoài thành chán, chán vì nếu cùng một đề tài văn chương, sách viết không có gì khác nhau, đổi một tí tẹo, bỡi vậy Thùy nghĩ là những Thầy dạy văn thường không có óc sáng tạo. Này nhé, nếu đề luận đặt ra là : Mùa Thu Nguyễn Khuyến thì anh sẽ đọc được đoạn mở đầu như sau : [i]” Cứ mỗi độ Thu về, khi hoa tàn nắng úa, bầu không gian vàng võ và thời gian hình như cô đọng thành những chiều xê dịch, những bóng dáng thân yêu của bao tháng năm xưa lại trở vềnhu những giấc mộng nồng nàn dệt se lại trên gối thi nhân, nhà thờ bàng hoàng ngây ngất vì duyên nợ với mùa thu chưa thực chết trong lòng, mà chết làm sao được khi những điệu Thu ca vẫn ngàn đời réo rắc!!!”[/i]
Năm lớp 11, cái năm mà chúng ta phải học nghị luận văn chương , anh chỉ học một Thầy, đọc một cuốn sách thì làm sao anh thấy được sự trùng hợp trong lí luận của 5 cuốn sach giáo khoa???
Hầu hết Thầy giáo dạy Văn là thế, ít có óc sáng tạo họ chỉ biết 1+1=2 mà ít có bao giờ nghĩ đến 1+1=10!!! than ôi, họ nhìn người khác đưa một ngón tay lên, họ chỉ biết đó là ngón tay mà không hiểu một ý nghĩa nào khác đấy anh ạ, bỡi lẻ,, khi còn đi học, nếu họ viết khác đi thì bị phê lạc đề và ăn trứng vit!!!
Sự sáng tạo trong suy nghĩ, khi viết ra, thường được sự chú ý và khơi dậy sự suy nghĩ của kẽ khác, ấy là cái goal của giáo dục: ngoài mục đích giới thiệu còn có mục đích khơi dậy sự suy nghĩ của học sinh, một bài viết có tính mono, không có lợi chi mấy.
Nếu ai là con nhà Phật đều nghe qua ” có có-không không”. Thùy đọc rất nhiều sách nói về thuyết này, tựu trung cũng chẳng có gì sáng tạo, mãi đến lúc Thùy đọc được một bài viết của một người không phải là Thượng tọa, Đại đức viết về lí thuyết này, chứng minh lí thuyết này bằng cách dùng quantum mechanic…Thùy mới ngộ!
Ấy, mỗi người có một quan niệm đọc và suy nghĩ riêng! tại sao anh lạ đả phá sự suy nghĩ của Thùy?
Nguyên Thùy
Vòng Tròn!
[b]VÒNG TRÒN HẠNH PHÚC[/b]
[i]Hạnh phúc:[/i] mỗi ngày mở cuongde.org coi, hay thấy bài mình gửi được post lên, có người comment khen ngợi.
[i]Bất hạnh:[/i] khi nồi canh cháy vì mãi mê lên mạng để quên. Bị bà xã rên.
[i]Hạnh phúc:[/i] khi bà xã cũng lên cuongde.org “coi ngó”.
[i]Bất hạnh:[/i] khi bị bả nghi ngờ do có người ái mộ cách xa ½ vòng quả đất quá khen…
…
Ôi, đời là cái vòng tròn hạnh phúc-bất hạnh xoay theo chiều kim đồng hồ! 🙁
RE: Vòng Tròn!
Batman đã viết – Hạnh phúc: khi bà xã cũng lên cuongde.org “coi ngó”.
Cái vụ này mà Batman cho là [i]hạnh phúc[/i] thì Rô-be tui thấy hơi bị nhức mỏi đó. Nó là nhân của quả “Bất hạnh: khi bị bả nghi ngờ do có người ái mộ cách xa ½ vòng quả đất quá khen…” đó.
Vì bà xã có lên cuongde.org dòm ngó mới biết ai ái mộ ông xã mình chớ. Có ông còn giấu biệt bà xã mình luôn. Để mọi người tưởng mình còn [i]đi sớm về khuya một mình[/i] cho quyến rũ. Phải không anh Batman
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Nguyên Thùy thân mến !
Một lần nữa bạn làm cái cục cười của tôi lại cục cựa đấy !
Cách diễn đạt đầu Ngô mình Sở của bạn, làm tôi sực nhớ tới hình ảnh anh chàng Sạc-lô chạy luăng quăng đây đó vặn thí xác cái cờ-lê vô mông ngực quý bà đang bát phố trong bộ phim câm [i]Thời đại tân kì[/i].
Cũng như bạn, chẳng qua anh hề này (ẩn dụ đấy nhé !) đang bị ám ảnh (hay bị hành hạ) bởi hàng loạt công cụ: [i]logic hình thức[/i] từ thời Aristote (tất nhiên cái chân lí của sự diễn dịch[i] ba đoạn[/i] này cũng chỉ là hình thức mà thôi), tới [i]logic nhị nguyên[/i] Boolean rồi lần quần qua Cơ học Lượng tử…mà anh ta tiêu hóa hổng nổi đến phải bội thực để lúc nào cũng tung tóe ra bằng số vốn từ tiếng Việt èo uột kia (hay cũng có thể đang bị tẩu hỏa nhập ma vì diễn đạt không nên cái ý mình muốn show ra), mà không định hướng được dòng suy nghĩ của mình.
NT thân mến, dù rằng ngày nay người ta đã dùng [i]fuzzy logic[/i] để lượng giá và mô tả các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Nhưng còn rất xa các mớ logic này mới đánh giá nỗi các trạng thái của xúc cảm trong Văn học – Nghệ thuật.
Bởi đặc trưng của lao động nghệ thuật là miêu tả các cung bậc của cảm xúc. Cảm xúc thì long lanh, lấp lánh, lượn lờ, lỏng lẻo lắm. Đồng hành với con người, nó hình thành từ nhiều triệu năm nay. Còn cái logic mà bạn đang cố tình áp vào (giống như chàng Sạc-lô dùng cái cờ-lê, siết bù-loon, vặn vẹo vào bộ ngực nóng bỏng của quý bà kia) để cân đo, đong đếm các hiện tượng phi kĩ thuật như văn học thì mới chỉ được dựng lên vài trăm năm nay; nó còn thô thiển lắm.
Ở trên là chuyện khập khiển của bạn khi cố tình dùng cái logic cổ lỗ sĩ kia để đánh giá các vấn đề tinh tế không thuộc logic nọ.
Và cái lào khào này đã dẫn tới cái ẩu của bạn khi viết: “Hầu hết Thầy giáo dạy Văn là thế, ít có óc sáng tạo họ chỉ biết 1+1=2 mà ít có bao giờ nghĩ đến 1+1=10!!! than ôi, họ nhìn người khác đưa một ngón tay lên, họ chỉ biết đó là ngón tay mà không hiểu một ý nghĩa nào khác đấy anh ạ,”
Đúng như bạn từng thú tội: “Mình rất dốt văn chương” (!) nên bạn không hiểu đặc trưng của văn học và giảng văn là gì sất (cũng vì vậy mà cõi lòng bạn chỉ chưa toàn ốc vít và các logic mệnh đề. Tôi e rằng bạn là robot đội lốt người đấy ! Nguy quá !). Công việc quan trọng của giảng văn là truyền đạt và khơi gợi cảm xúc về cái Chân – Thiện – Mỹ này cho người học. Nó không thuần duy lý, nó phi logic. Vậy làm sao bạn lại dám lộng ngôn rằng: “họ chỉ biết 1+1=2 mà ít có bao giờ nghĩ đến 1+1=10”. Không riêng gì cái com này mà hầu hết các com bạn đều viết bừa bãi như vậy. Tự hào với sở trường tư duy logic vậy mà bạn lại luôn luôn có cách diễn đạt non-logic, một phần, của đáng tội, vốn tiếng Việt của bạn thảm hại quá ! Phần khác bạn chỉ thích ngoa ngôn mà không có một luận cứ, luận chứng nào (vậy mà còn chê bai người khác là “không đưa ra được những chứng từ rõ rệt để chỉ cho mọi người thấy”). Dưới đây là mấy thí dụ:
-“bỡi lẻ,, khi còn đi học, nếu họ viết khác đi thì bị phê lạc đề và ăn trứng vit !!!” (Vì sao lại sợ xơi trứng…!)
– “anh chỉ học một Thầy, đọc một cuốn sách thì làm sao anh thấy được sự trùng hợp trong lí luận của 5 cuốn sach giáo khoa???” (Kết luận: học 1 thầy, đọc 1 cuốn sách. Đại ngôn)
– “”thầy giáo dạy văn chỉ đạp chân nhau, không sáng tạo” mà không đưa ra được những chứng từ rõ rệt để chỉ cho mọi người thấy các thầy rủ nhau đi theo lối mòn.” (Bạn có biết [i]sáng tạo[/i] của nhà sư phạm là gì không, mà diễn đạt linh tinh như vậy ?)
Chưa kể lúc cao hứng bạn lại [i]”nổ”[/i] như pháo Tết:
-“Nếu ai là con nhà Phật đều nghe qua ” có có-không không”. [u]Thùy đọc rất nhiều sách nói về thuyết này, tựu trung cũng chẳng có gì sáng tạo[/u], (ông Phật cũng bị bạn quẹt lọ luôn) mãi đến lúc Thùy đọc được một bài viết của một người không phải là Thượng tọa, Đại đức viết về lí thuyết này, chứng minh lí thuyết này bằng cách dùng quantum mechanic…Thùy mới ngộ!”
Chẳng lẽ bạn chậm tiêu đến nỗi không nhận ra rằng có nhiều con đường để ngộ cái [i]vô thường[/i] đó sao ! Và đâu nhứt thiết phải chờ tới cái QM kia ra đời, người ta mới “ngộ” như bạn.
Trông bạn chắc khác nào chàng Don Chichot cuồng say[i] wậy[/i] (chữ của NT) cây kiếm gỗ, đâm chém cối xay gió, mà cứ tưởng mình là người hùng đang trừ gian diệt bạo.
Túm lại, bạn có hai sai lầm lớn:
– Phương pháp: Ảo tưởng rằng cái logic thô thiển của bạn có thể đo đạt cho mọi đối tượng phi logic. (Bạn có biết không, thảm họa diệt chủng trên thế giới này nảy sinh từ ảo tưởng này đấy). Trong tương lai xa với những công cụ logic mạnh hơn mới có ít hy vọng để đánh giá hiệu quả các hệ thống phi logic.
– Diễn đạt: Tư duy thì logic nhưng lập luận của bạn thì non-logic (Liệu có phải tôi đang đối mặt với “NT”, một loại AI -[i]trí tuệ nhân tạo-[/i] không đây?)
Hy vọng bạn sẽ tĩnh lặng mà suy nghĩ điều hơn lẽ thiệt để có những com [i]sáng tạo[/i] hơn.
Và hẳn rằng bạn sẽ thiệt sự [i]ngộ[/i] khi nghiền ngẫm cái com này.
Thân ái
Atx-pi-rin
(Không phải thuốc nhức đầu đâu nhé!)
Nhắn thêm: Bạn muốn là gì (Robot, Sạc-lô…) tùy ý miễn sao đừng làm Tề Thiên Đại náo thiên hạ là được 😉
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Loạt bài “Giáo Án Cũ” là do tôi mời Thầy Hoan viết cho anh em đọc cho vui, vì thấy Thầy còn viết lách hăng say. Vô cùng cám ơn Thầy đã nhận lời…
Nói chung người ta ở mỗi tuổi nhìn mỗi chuyện một khác. Cái nhìn về Truyện Kiều cũng vậy.
Thầy Hoan có email tâm sự : “[i]Hai năm dạy ở Cường Để, tôi chưa giảng được một câu Kiều cho ra hồn, vì “trẻ người non dạ”, không thể hiểu được văn tài lớn là Cụ Nguyễn Du. Ngoài 40 tuổi tôi mới hiểu và giảng được thơ Kiều theo cảm xúc của riêng mình.[/i]”
H.
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
May anh chi ban bac cao sieu qua! Tui day khong hieu gi ca! Nhung tui thay vui vi biet them may cai tu toan hoc hay thiet la hay, nao la Quantum physics, quantum mechanics….fuzzy logic. A! tui hieu chu ‘thap phan” ma khong nhieu chu “nhi nguyen”, roi nao la “nha khoa hoc ve luong tu phat tu”, nao la “co co, khong khong”, tui day botay.com roi.
Tu hoi nao den gio tui chi biet 1+1=2 thoi, bay gio biet them 1+1= 10. Tui ma ap dung duoc 1$+1$=10$ thi doi toi da bot kho tu lau roi. Tui thiet la vui do! Tui thich doc may cai loi ban nay. VUI!
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Phần tôi, khi tôi đọc bài này, tôi liên tưởng đến những cô gái còn quá trẻ ở những vùng nghèo khó quê tôi. Họ cũng đã bán mình để “báo hiếu” không khác gì nàng Kiều của 300 năm trước. Có khác chỉ là hình thức mua bán mà thôi.
Ngày xưa nàng Kiều còn nói được cùng thứ tiếng với Mã Giám Sinh còn bây giờ các nàng Kiều thời nay không có diễm phúc ấy. Khi họ không thể diễn đạt được tâm tư tình cảm và ước muốn cùng suy tư bằng ngôn ngữ thì nỗi sợ hãi mỗi lúc mỗi dày thêm, mỗi lớn thêm. Họ luôn sống trong căng thẳng tột cùng. Tôi ước gì tôi có thể làm điều gì đấy cho họ nhưng tôi đã, đang, và sẽ không bao giờ làm được. Điều này cho tôi những trăn trở không nguôi.
Nguyễn Du đã khóc cho nàng Kiều của ông còn bây giờ có ai đã khóc cho nàng Kiều của thời đại tôi? Tôi ước gì tôi có thể viết hàng ngàn lời tâm tình của các nàng Kiều thời nay để vài trăm năm sau thế hệ con cháu chúng ta cũng say mê tìm hiểu về nó như bây giờ chúng ta vẫn mãi mê với những câu Kiều! Mong thay!
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Trí tuệ tôi được mở mang chút ít khi đọc những lời bàn thật sôi nổi của các anh chị.
Cảm phục chị Nguyên Thùy, nghĩ sao viết vậy mà chẳng đá động đến cá nhân!
Tôi cũng mạo muội gửi lời khen đến các anh chị khác. Tuy nhiên xin anh chị hãy dùng đến ý và lý, đừng nên gián tiếp hay trực tiếp nói rằng “ta hiểu biết” và “người ngu đần”.
Chúc các bạn vui!
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Thân gởi anh Nguyễn Sĩ Hạnh!
Wow! Thùy có thể nói rằng Thùy đang hát câu: [i]” Nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo! ” [/i] dĩ nhiên chỉ lúc này, for this project!
Thùy, nay có chút thời gian để lang thang nơi phố lạ và có chút thời gian đọc mấy câu ngắn nguỉ của anh trong bài này, bỗng dưng Thùy nghĩ anh đang muốn phân trần một điều gì đó ( có thể Thùy chưa bắt gặp được ý anh chăng ? ).
Anh Hạnh, Thùy bận công việc, Thùy vào đây viết một vài đoạn, có lúc vì vui, có lúc vì muốn thông báo âm thầm một sự kiện nào đó, âm thầm vì trang web không cho phép Thủy trình bày sự suy nghĩ của mình vì những lí do tế nhị mà trang web đã đặt ra.
Ít nhất, Thùy cũng đã có ý thức một chút nào đó về sự giới hạn mà các anh đã đặt ra.
Nếu anh đọc những điều Thùy đã viết, có lẽ anh đã thấy rằng Thùy đã không đả động đến nội dung của bài viết và tác giả. Thùy chỉ muốn nhấn mạnh đến sự lặp lại của những lí luận về những bài nghị luận văn chương mà các Thầy, Cô giáo ngày trước đã làm, đã dạy cho học sinh mình.
Khi Thùy thấy được một số các bạn không hiểu rõ ý của Thùy, Thùy muốn chuyển ý niệm này sang địa hạt có tính Tôn giáo và hi vọng mọi người hiểu ý Thùy, nhưng Thùy không trách những bạn đã không hiểu ý của Thùy mà Thùy buồn vì có bạn lại muốn đưa vấn đề theo hướng khác :(ông Phật cũng bị bạn quẹt lọ luôn) . Trắng đen là Thùy không nói gì đến ông Phật ( ông???không viết hoa và Thùy chưa bao giờ gọi Phật bằng ông !!!)
Thùy không thích lối chụp mũ này!
Một điều nữa là Thùy không đả động gì đến cái đúng, cái sai mà Thùy chỉ nhấn mạnh về sự lập lại về những lời bình luận về một bài văn, một tác giả mà chúng ta học ngày xưa, điểm mấu chốt ở đây là sự lập lại cứng ngắc ấy chứ không phải là cái đúng, cái sai của vấn đề
Theo Thùy , khi bàn về một lí thuyết nào đó của một Tôn giáo hay một trường phái chính trị thì không phải là mình đã quyẹt lọ họ.( Thùy không hiểu rõ chữ này cho lắm, nhưng mà có lẽ là một bad word? ) bỡi lẻ , bất kì ở một lảnh vực nào, sự bàn bạc sẽ giúp con người mở mang lối nhận thức và có thể tránh được sai lầm hơn là lối suy nghĩ một chiều, hay là lối suy nghĩ có tính rập khuôn , áp đặt: “… là thế và chỉ có thế…” . Sự rập khuôn này có thể dẫn đến sự việc lấy tư tưởng của người khác làm tư tưởng của chính mình, và khi người ta có ý đồ biến chúng ta thành những con lemmings thì họ sẽ thành công rất dể dàng
Ấy, sự suy nghĩ có tính “…là thế và chỉ có thế …” Thùy tạm gọi là ” Nô Lệ Tư Tưởng ” vậy!
Dấu hiệu ” NLTT ” đã và đang tiến từng bước một trên đất nước chúng ta. Những đoạn viết ngắn trong mục này của Thùy là muốn cảnh tỉnh các bạn, chứ không phải ” nổ ” vì rằng những điều Thùy viết chỉ là những suy nghĩ rất ấu trỉ mà ai ai cũng hiểu được dể dàng, nhưng có một số bạn chưa hiểu hết ý Thùy nên Thùy phải giải thích với anh đấy thôi anh Hạnh ạ!
Thân ái mến chào anh
Nguyên Thùy.
RE: Chữ Tình Trong Truyện Kiều
Tôi không quen đánh giá người khác, nhưng đoc một số ý kiến đặc biệt là ý kiến của cô Nguyễn Thuỳ Văn, tôi hết sức bức xúc. Không phải bức xúc vì cô có ý kiến cho bài viết của thầy Hoan. Tôi là một người hoàn toàn không biết đến thầy Hoan nên những dòng chữ này tôi nghĩ sẽ không bị cô cho là chủ quan.
Tôi yêu cầu cô khi có ý kiến, đặc biệt là ý kiến của những người ” thông tuệ” như cô cần trình bày sao cho thật lịch sự, cho thật xác đáng, đây chẳng phải là yêu cầu của cô đối với người khác hay sao. Cô đã vô tình xúc phạm đến những người giáo viên dạy văn và đặc biệt xúc phạm đến thầy cô của cô. Nếu không có những người ” chỉ theo lối mòn” như cô nói thì chắc cô có thể trở thành một ” kẻ sáng tạo” như hôm nay không?.