Lan man về tình yêu

LTS. Anh Bùi Đăng Khoa người Quy Nhơn, học ở Bồ Đề và Cường Để, thi tú tài 2 khóa 1969. Anh đi du học ở Cộng Hòa Liên Bang Đức từ 1969 và hiện sống ở bên đó. Xin hân hạnh giới thiệu anh Khoa với bạn đọc.

Cách đây mấy năm, trong Đặc san năm 2000 chị Lưu Ly và anh T.T.T. có lan man về cây si. Anh bạn cựu HSCĐ cắc cớ của Lưu Ly đã gửi những câu hỏi đến các cựu HSCĐ khác là:

– Trong quá khứ, bạn đã từng là cây si ? Nếu có thì bạn trồng nó ờ đâu ?

Câu thứ nhất nhận được 99% trả lời là Có! và câu thứ nhì cũng được 99% trả lời là:

– Tôi trồng cây si trước cửa nhà ông bà nhạc.

Câu trả lời thứ nhì này khiến tôi nghi ngờ, không tin các vị mày râu cựu HSCĐ quá ngoan ngoãn chỉ trồng có một lần lại được may mắn trúng quả ngay, rồi được âu yếm mang vào nhà làm cột, làm trụ, biến thành oan gia, cả đời đi cày trả nợ… (Thiện tai! Thiện tai!) Chính anh bạn T.T.T. đã tự thú nhận: Tôi đã đem cây đi trồng, nhưng cây chưa bén rễ, đã bị dày xéo ngất ngư. Nghĩ lại bị vẫn còn bị ác mộng, tởn đến già…Như thế con số thống kê đại ở trên không đúng! Thống kê kiểu nịnh đầm, để khỏi bị rắc rối lôi thôi ?

Nếu vậy thì viết một bài tìm hiểu về việc trồng cây si và kỷ niệm trồng của mấy mươi năm về trước, ắt nhiều thú vị! Đề tài này tôi dám cam đoan là chẳng có cựu HSCĐ hay NTH nào dám đề cập đến và khui ra vì sợ cái oan gia của mình sẽ ngắt, véo, cằn nhằn hay bị thụi vào xương sườn lúc nửa đêm về sáng: 
– Xí, Thế mà em cứ tưởng…

Trước nhất tôi lật tự điển xem cây si là cây gì? Và trên đời này có cái loại cây kỳ cục này không?
Đây rồi ! Cây si thuộc họ Fiscus, giống cây to, lá nhỏ và râm, cành có rễ dài phủ xuống.
Tại sao ai cũng có thể trồng cây si, khi không biết gì về trồng trọt? Trong kinh điển Phật giáo có nói đến ba cái khổ của thế gian là: tham, sân, si. Có phải si ngụ ý ở đây gồm đủ thứ như: si cuồng, si dại, si ngốc, si độn, si tình, si mê…(ngoại trừ si-ra, loại này thuộc kem đánh giầy hay si-da, eo ôi sợ quá !).

Si tình là thích đối tượng một cách nồng nàn, say đắm chẳng biết gì đến trời trăng. Si mê hay mê si là mê quá xá…thành si. Giữa si và mê lại có một sự khác biệt: Mê có khoảng cách, với thời gian có thể sẽ hết mê, như trạng thái mới bị cảm, hắt hơi, sổ mũi. Si thì nằm rên hừ hừ rồi. Si, chìm đắm trong cơn mê, không có khoảng cách, si là giai đoạn hết thuốc chữa. Mê chia làm nhiều thứ như: mê tín, mê muội, mê hồn, mê mẩn, mê mệt, mê sảng, mê mộng…mê li !
Kẻ si tình thường có gương mặt hốc hác, ngớ ngẩn…càng đáng thương hơn nữa, khi ôm phải một mối tình si:
Chiều nay có kẻ thất tình
Tựa mai mai ngã, tựa đình đình xiêu

Tôi lẩn quẩn, phân tích cố tìm hiểu thế nào là si, mê và yêu ? Mặc dù công việc này có vẻ muộn màng, chỉ có vẻ thôi đấy nhé! Tình không phân biệt biên giới mà. Nếu không tin, bạn cứ dở ca dao, tục ngữ Việt nam ra sẽ tìm thấy những câu như sau:

Bà gìa đã tám mươi tư
Ngồi bên cửa sổ gửi thư kén chồng

Hay:

Ai ơi đừng chê dượng gìa
Dượng còn gánh nổi một và trăm kim

Yêu, bao gồm hầu hết định nghĩa của si và mê. Yêu làm bạn mê mẩn, mê mệt, mê mộng, mê muội….rồi dẫn đến trạng thái si ngốc, si độn, si cuồng… Nhưng tất cả đều có thể là…mê li! Tiếng Việt rất phong phú, nhưng không định nghĩa rõ ràng (hay tôi hiểu không được rõ ràng?). Mới gặp một đối tượng nào đó, thoáng qua, khiến bạn mê mẩn, cũng gọi là yêu. Sự hiểu lầm về cách xsử dụng động tự yêu, có thể gây rắc rối. Văn chương Âu-Mỹ gọi lúc gặp cú đờ phút hay lúc bị tiếng sét ái tình đánh phải là: fall in love (té, rơi vào tình yêu?) chứ không phải là yêu (love). Mike Jackson hôn gío gửi đến dân ngưỡng mộ mình, thỏ thẻ:
– I love you!

Là nói xạo! Đừng tin thật mà lầm. Kinh nghiệm bản thân: Lúc mới sang Đức, thời còn là sinh viên, tôi có cô bạn gái Đức, sau vài tuần đi lại với nhau, chàng trai nước Việt thơ mộng hóa vấn đề, thủ thỉ tâm sự với nàng:

– Ich liebe Dich (I love you). Liebst Du mich auch? (Do you love me too?)

Dịch sang tiếng Việt:

– Anh yêu em! Em có yêu anh không?

Nàng trả lời tôi một câu, khiến tôi tỉnh ngộ luôn từ đó:

– Không! Em chỉ thích anh thôi, chứ chưa yêu được. Yêu phải cần một thời gian quen biết lâu dài, để tìm hiểu nhau, biết tha thứ cho nhau và hy sinh cho nhau nữa, mới gọi là yêu.

Trong tiếng Việt, sự ngưỡng mộ nồng nàn với người khác giống gọi là yêu, không phân biệt thời gian. Thương vẫn chưa là yêu, vì chưa nồng nàn và thích thì càng xa hơn nữa…

Nhà thơ Xuân Diệu không định nghĩa được tình yêu là gì. Chỉ biết là nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt… Nhạc sĩ cũng than thở: Yêu cho biết bao đêm dài... hoặc Đường vào tình yêu có trăm lần vui, có vạn lần buồn…(biết rồi, khổ lắm nói mãi). Thi sĩ, Văn sĩ hay Nhạc sĩ chỉ diễn tả trạng thái chứ không định nghĩa chữ yêu. Đã nói: Không định nghĩa được mà.

   Số lần đọc: 9790